පෙර නොවූ විරූ ආර්ථික අර්බුදයක් මධ්‍යයේ දූපත් ජාතියක් වන ශ්‍රී ලංකාවට ඉන්ධන වෙනුවෙන් මංමුලා සහගත ලෙස දඩයම් කරන බැවින් රුසියාවෙන් තවත් තෙල් මිලදී ගැනීමට ශ්‍රී ලංකාවට බල කෙරෙනු ඇතැයි අලුතින් පත් වූ අගමැති ඵ්වසුවේය.

අග්‍රාමාත්‍ය රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා ප්‍රකාශ කළේ තමන් පළමුව වෙනත් මූලාශ්‍ර සොයා බලන නමුත් මොස්කව් වෙතින් බොරතෙල් මිලදී ගැනීම සඳහා විවෘත බවයි. බටහිර ජාතීන් යුක්රේනයට එරෙහි යුද්ධය සම්බන්ධයෙන් සම්බාධකවලට අනුකූලව රුසියාවෙන් බලශක්ති ආනයනය කිරීම බොහෝ දුරට කපා හැර ඇත.

පසුගිය සෙනසුරාදා(11) ඇසෝසියේටඩ් ප්‍රෙස් පුවත් සේවය සමඟ පුලුල් සම්මුඛ සාකච්ඡාවක දී ශ්‍රී ලංකාවේ අගමති රනිල් වික්‍රමසිංහ, “තම රටේ වැඩිවන ණය” නොතකා, චීනයෙන් තවත් මූල්‍ය ආධාර පිළිගැනීමට තමන් කැමති බව ද ඊන්ගි කළේය. ශ්‍රී ලංකාවේ වත්මන් අර්බුදකාරී තත්ත්වය “ශ්‍රී ලංකාවේම නිර්මාණයක්” බව ඔහු පිළිගන්නා අතර, යුක්රේනයේ යුද්ධය විසින් එය වඩාත් නරක අතට හැරෙමින් පවතින බවත්, දරුණු ආහාර හිඟය 2024 දක්වා පැවතිය හැකි බවත් ඔහු පැවසීය. රුසියාව ද ශ්‍රී ලංකාවට තිරිඟු ලබා දී ඇති බවද ඔහු අනාවරණය කළේය.

ශ්‍රී ලංකාවේ මුදල් අමාත්‍යවරයා ද වන වික්‍රමසිංහ, ඔහු හයවන වරටත් අගමැති ලෙස වැඩ භාර ගැනීමෙන් මාසයකට පසු ලජ්ජා සහගතව ශ්‍රී ලංකාවේ අගනුවර පිහිටි ඔහුගේ කාර්යාලයේදී ඒපී වෙත කතා කළේය.

රටේ විදේශ විනිමය සංචිතයන් සියල්ල පාහේ හිස් වී ඇති ආර්ථික අර්බුදය විසඳීම සඳහා ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ විසින් පත් කරන ලද වික්‍රමසිංහ අගමැතිවරයා පසුගිය මාසයේදී දිවුරුම් දුන්නේ දින ගණනාවක් පැවති ප්‍රචණ්ඩ විරෝධතා හේතුවෙන් ඔහුගේ පූර්වගාමියා වූ රාජපක්ෂගේ සහෝදර මහින්ද රාජපක්ෂට ඉල්ලා අස්වීමට හා කෝපයට පත් ජනතාවගෙන් ආරක්ෂාව පැතීමට නාවික හමුදා කඳවුරක සැඟවෙන්නට සිදු විය.

ශ්‍රී ලංකාව ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 51 ක විදේශ ණය රැස් කරගෙන ඇති නමුත් මේ වසරේ ගෙවීමට තිබූ ඩොලර් බිලියන 7 කට ආසන්න මුදලක් ආපසු ගෙවීම අත්හිටුවා ඇත. අධික ණය බර නිසා මූලික ආනයන සඳහා පවා මුදල් නොමැතිව රට ඉතිරි හිරවී ඇත, එයින් අදහස් කරන්නේ පුරවැසියන් ආහාර, ඉන්ධන, ඖෂධ වැනි මූලික අවශ්‍යතා – වැසිකිලි කඩදාසි සහ ගිනිකූරු පවා ලබා ගැනීමට අරගල කරන බවයි.ඩීසල් හිඟය නිසා නිටර නිටර විදුලිය ඇනහිටීම් ඇති වී ඇති අතර, කිලෝමීටර් ගණනක් දිගට දිවෙන පෝලිම්වල ඉවුම් පිහුම් ගෑස් සහ පෙට්‍රල් සඳහා දින ගණන් බලා සිටීමට ජනතාවට සිදු වී තිබේ.

සති දෙකකට පෙර රට තුළ තිබෙන එකම පිරිපහදුව නැවත ආරම්භ කිරීම සඳහා රුසියානු බොරතෙල් මෙට්‍රික් ටොන් 90,000 (ටොන් 99,000) මිලදී ගත් බව බලශක්ති ඇමතිවරයා වාර්තාකරුවන්ට පැවස්ය්වේය.

වික්‍රමසිංහ මහතා එම වාර්තා සම්බන්ධයෙන් සෘජුව අදහස් නොදැක්වූ අතර, තවත් ඇණවුම් ඉදිරිපත් වෙමින් තිබේදැයි තමන් නොදන්නා බව පැවසීය. නමුත් ශ්‍රී ලංකාවට දැඩි ලෙස ඉන්ධන අවශ්‍ය බවත්, දැනට මැදපෙරදිග රටවල සම්ප්‍රදායික සැපයුම්කරුවන්ගෙන් තෙල් සහ ගල් අඟුරු ලබා ගැනීමට උත්සාහ කරන බවත් ඔහු පැවසීය.

“වෙනත් මූලාශ්‍රවලින් ගන්න පුළුවන් නම් අපි එතනින් ගන්නවා. එසේ නොමැතිනම් අපට නැවත රුසියාවට යාමට සිදුවනු ඇත, ”ඔහු පැවසීය.

නිලධාරීන් පුද්ගලික සැපයුම්කරුවන් සමඟ සාකච්ඡා කරමින් සිටින නමුත් වික්‍රමසිංහ මහටා පැවසුවේ ඔවුන් මුහුණ දෙන එක් ප්‍රශ්නයක් නම්, “අවිධිමත් ලෙස ඉරානයට හෝ රුසියාවට ආපසු ලබා ගත හැකි තෙල් විශාල ප්‍රමාණයක් එහි ගමන් කරයි” යන්නයි.

“සමහර විට අපි මිලදී ගන්නා තෙල් මොනවාදැයි අපි නොදන්නෙමු,” ඔහු පැවසීය. “නිසැක වශයෙන්ම අපි අපගේ ප්‍රධාන සැපයුම ලෙස ගල්ෆ් දෙස බලා සිටිමු.”

පෙබරවාරි මස අගදී රුසියාව යුක්රේනය ආක්‍රමණය කිරීමෙන් පසු ගෝලීය තෙල් මිල අහස උසට නැඟ ඇත. වොෂින්ටනය සහ එහි සහචරයින් මොස්කව්හි යුද ප්‍රයත්නයට ආධාර කරමින් මූල්‍ය ප්‍රවාහයන් කපා හැරීමට උත්සාහ කරන අතර, රුසියාව රටවල් ගනනාවක් අතිශයින් පොළඹවනසුලු කරමින්, එහි බොරතෙල් දැඩි වට්ටමකට ලබා දෙයි.

අනෙකුත් දකුණු ආසියාතික රටවල් මෙන්ම ශ්‍රී ලංකාව ද යුරෝපයේ යුද්ධය සම්බන්ධයෙන් මධ්‍යස්ථව සිට ඇත.

ශ්‍රී ලංකාව දැනට රටේ තුන්වන විශාලතම ණය හිමියා වන චීනය ඇතුළුව – වඩාත්ම මතභේදයට තුඩු දී ඇති රටවල් ගණනාවකට උදව් ලබාගෙන ඇති අතර ඔවුන් වෙත දිගටම ළඟා වෙමින් සිටී. රටේ ණය බරට එකතු කිරීම වෙනුවට ලාභ ඉපැයීමට අපොහොසත් වූ යටිතල පහසුකම් ව්‍යාපෘති සඳහා චීන ණය තොගයක් ලබා ගත් බවට විපක්ෂයේ පුද්ගලයින් ජනාධිපතිවරයාට සහ හිටපු අගමැතිට චෝදනා කර තිබේ.

චීනයේ ‘බෙල්ට් ඇන්ඩ් රෝඩ්’ ව්‍යාපෘතිවල කොටසක් ලෙස ඒ අසල පිහිටි ගුවන් තොටුපළක් සමඟ ඉදිකරන ලද එවකට ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂගේ උපන් ගම වන හම්බන්තොට වරාය ද විවේචකයින් පෙන්වා දී ඇත්තේ ඒවා ආර්ථිකයට වැඩි මුදලක් වැය වන බවත් අඩුවෙන් ආර්ථිකයට සම්පත් එක් කරන බවත් පවසමිනි.

“ආර්ථික ප්‍රකෘතිය සඳහා අපට අවශ්‍ය ව්‍යාපෘති මොනවාදැයි හඳුනාගෙන එම ව්‍යාපෘති සඳහා චීනයෙන් හෝ වෙනත් අයගෙන් ණය ලබා ගත යුතුයි,” වික්‍රමසිංහ පැවසීය. “අපි සම්පත් යෙදවිය යුත්තේ කොතැනටද යන්න ප්රශ්නයක්?”

චීනයේ ණය ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීම සම්බන්ධයෙන් තම රජය චීනය සමඟ කතා කරමින් සිටින බව අගමැතිවරයා පැවසීය. බීජිනය මීට පෙර රටට වැඩි මුදලක් ණයට දීමට ඉදිරිපත් වූ නමුත් අනෙකුත් ණය ගැතියන් එම සහනය ඉල්ලා සිටිනු ඇතැයි යන කනස්සල්ල නිසා ණය කපා හැරීමෙන් වැළකී සිටියේය.

“ශ්‍රී ලංකාවට සහන සැලසීම සඳහා අනෙකුත් රටවල් සමඟ එකඟතාවයකට පැමිණීමට චීනය එකඟ වී ඇත, එය පළමු පියවරයි,” වික්‍රමසිංහ පැවසීය. “මෙයින් අදහස් වන්නේ කප්පාදුව සිදු විය යුතු ආකාරය සහ ඒවා සිදු විය යුතු ආකාරය පිළිබඳව ඔවුන් සියලු දෙනා එකඟ විය යුතු බවයි.”

ශ්‍රී ලංකාව ද ලෝක ආහාර වැඩසටහනෙන් මූල්‍ය ආධාර අපේක්ෂා කරන අතර, ඒ අනුව ලෝක ආහාර වැඩසටහනේ කණ්ඩායමක් ඉක්මනින් රටට එවිය හැකි අතර, වික්‍රමසිංහ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලෙන් ඇප පැකේජයක් ලබා ගනී. නමුත් එම ඇපය අනුමත වුවද, ඔහු ඔක්තෝබර් දක්වා පැකේජයෙන් මුදල් ගැනීමට අපේක්ෂා නොකරයි.

ශ්‍රී ලංකාවේ අර්බුදය “තමන් විසින්ම සාදාගත්” එකක් බව වික්‍රමසිංහ පිළිගත්තේය. බොහෝ අය රජයේ වැරදි කළමනාකරණය, 2019 දී ගැඹුරු බදු කප්පාදුව, වැනි ප්‍රතිපත්ටි වලට දොස් පවරති.